Đổi mới dạy học Ngữ văn qua hoạt động trải nghiệm thực tế tại lễ ra mắt bộ sách “Người hùng không cầm súng” của nhà văn Tất Thọ

Nhà văn - đạo diễn - biên kịch Vùng mỏ Nguyễn Tất Thọ (sinh năm 1943) là một nghệ sĩ tài năng, tâm huyết, hết mình với sân khấu, đặc biệt gắn bó với vùng Mỏ Quảng Ninh. Ông nổi tiếng với các kịch bản sân khấu giàu tính hiện thực, thấm đẫm tình yêu con người, quê hương, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả. Con gái tác giả Tất Thọ là nhà văn Nguyễn Thị Huệ Ninh, sinh năm 1982, cựu học sinh chuyên Văn Trường THPT chuyên Hạ Long. Chị không chỉ là một cây bút văn xuôi đầy triển vọng mà còn là một biên kịch, một tác giả sân khấu, đóng góp nhiều công trình nghiên cứu về điện ảnh. Bộ sách Người hùng không cầm súng là công trình được nhà văn Huệ Ninh chọn lọc, tổng hợp từ hơn 4000 trang bản thảo viết tay của cha mình. 

Tham dự Lễ ra mắt bộ sách Người hùng không cầm súng, các thầy cô và học trò được giao lưu, lắng nghe tọa đàm của nhà văn và các khách mời xoay quanh những câu chuyện về tác giả, tác phẩm, văn học và cuộc sống. Cũng tại đó, các thầy cô và các em còn được xem vở kịch mới Cuốn truyện bị đốt do Sân khấu kịch Hồng Vân (TP Hồ Chí Minh) dàn dựng từ kịch bản của tác giả Tất Thọ, với sự thể hiện của các diễn viên trẻ - những học trò ưu tú của Nghệ sĩ nhân dân Hồng Vân.

Vở kịch Cuốn truyện bị đốt của tác giả Tất Thọ là câu chuyện về Vũ Lâm, Hiệp và Thu Hằng - 3 sinh viên Đại học Tổng hợp Hà Nội và những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn: Thắm, Mơ và Nguyệt. Số phận của họ là sự đan xen, giằng xé giữa quá khứ vừa khốc liệt vừa tình nghĩa thời chiến tranh và thực tại với bao đảo lộn, nghiệt ngã thời hậu chiến. Qua nghệ thuật sân khấu điêu luyện của các diễn viên, khán giả thấm thía những nỗi đau dường như ít ai nói đến của những nữ thanh niên xung phong, của những chàng trai, cô gái trẻ đánh đổi cả tuổi xuân của mình cho đất nước. Bên cạnh đó, vở kịch cũng xoáy sâu vào sự thay đổi của con người trước cám dỗ của địa vị, danh vọng, tiền bạc; từ đó khẳng định: con người thời hậu chiến còn những cuộc chiến dai dẳng với lòng tham, sự ích kỉ, nhỏ nhen, cùng nguy cơ đánh mất giá trị từng được hun đúc trong gian khổ. Chính tầng ý nghĩa ấy đã làm nên chiều sâu tư tưởng, khiến vở kịch không chỉ gợi nhớ lịch sử mà còn đánh thức trách nhiệm sống của con người hôm nay.

Đối với học sinh Trường THPT Chuyên Hạ Long, đặc biệt là học sinh chuyên Văn, hoạt động trải nghiệm này mang lại nhiều giá trị thiết thực. Từ sân khấu kịch, các em có cơ hội kết nối kiến thức văn học với lịch sử và đời sống; hiểu sâu hơn về số phận con người trong và sau chiến tranh; đồng thời nuôi dưỡng khả năng cảm thụ, suy tư và phản biện. Nhiều em đã chủ động trao đổi, viết cảm nhận, đặt ra những câu hỏi thú vị về vở diễn, điều đó cho thấy hiệu quả tích cực của hình thức học tập này.

Với thầy cô tổ Ngữ văn, được cùng học sinh bước ra khỏi lớp học, cùng lắng nghe, cùng xúc động trước một tác phẩm sân khấu giàu giá trị nghệ thuật và tư tưởng chính là cách để đổi mới dạy học, củng cố niềm tin vào sức bền của văn chương, đặc biệt là bộ phận văn học địa phương Quảng Ninh. Các thầy cô đã dành cho tác giả Tất Thọ cũng như bộ sách Người hùng không cầm súng của ông niềm ngưỡng mộ và sự ủng hộ chân thành nhất.

Hành trình bước ra khỏi trang sách để đến với sân khấu kịch của nhà văn Tất Thọ không chỉ là một buổi học ngoại khóa, mà còn là nỗ lực làm mới tư duy dạy và học của tổ Ngữ văn. Khép lại buổi giao lưu – trải nghiệm, điều còn đọng lại trong mỗi thầy cô và học sinh chuyên Hạ Long không chỉ là kiến thức về văn học địa phương, mà là sự thấu cảm sâu sắc về số phận con người và giá trị của hòa bình. Đây sẽ là tiền đề để nhà trường tiếp tục tổ chức nhiều hoạt động sáng tạo, bồi đắp tình yêu văn chương và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ hôm nay.

Tổ Ngữ văn